ISSN: 1300-8773
E-ISSN: 1304-4591
Yeni Symposium New Symposium
Arşiv Sayıları
Yeni Symposium 2018-56-4
Eski yıllara ait dergi sayılarını bulabilirsiniz.

Dergi yılını veya sayısını seçerek arama yapabilirsiniz.
Düşünce Kontrol Ölçeği – İnsomnia Gözden Geçirilmiş (DKÖ-İGG) Türkçe Formun Geçerliği
Abdullah Yıldırım, Murat Boysan, Sakine Alkan Aktaş
Makale Türü: Araştırma

Amaç: Olumsuz bir strateji olarak düşünceyi kontrol etme çabalarının uyku problemlerinin ortaya çıkmasında ve süreğenliğinde rol oynadığı düşünülmektedir. Bu araştırmada uyku problemleri yaşandığı zamanlarda kullanılan çeşitli stratejilerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilmiş olan Düşünce Kontrol Ölçeği – İnsomnia Gözden Geçirilmiş (DKÖ-İGG) Türkçe Formun psikometrik özellikleri araştırılmıştır.

Yöntem: Araştırmaya 45 majör depresyon hastası ve 463 normal toplum örnekleminden birey katılmıştır (N=508; Yaş ortalaması = 22.96; SS ± 4.82). Katılımcıların yaklaşık yarısı kadındır (n=294 %57.87). Katılımcılara DKÖ-İGG, Uykusuzluk Şiddeti Envanteri (UŞE) ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21) uygulanmıştır.

Bulgular: Analizler üç faktörlü bir yapıya işaret etmiştir: agresif baskılama ve endişe, davranışsal ve bilişsel dikkat dağıtma, tekrar değerlendirme. DKÖ-İGG için yüksek iç tutarlılık ve kararlılık değerleri elde edilmiştir. İnsomnia özelinde üç düşünce yönetme stratejisi de uyku problemleriyle olduğu kadar anksiyete ve depresyonla ilişkili bulunmuştur. Aracı gizil yapısal eşitlik modeli uyku öncesi düşünce yönetme stratejilerinin insomnia şiddetini doğrudan ve negatif duygulanımında (depresyon, anksiyete ve stres) artışa yol açarak insomnia şiddetini dolaylı olarak yordamıştır.

Sonuç: Elde edilen sonuçlar ışığında Türkçe DKÖ-İGG’nin düşünce kontrol stratejilerinin uyku problemleriyle ilişkilerini ele alan araştırmalarda kullanılabilecek güçlü psikometrik özelliklere sahip bir ölçme aracı olduğu gözlenmiştir.


Anahtar sözcükler: Uyku problemleri, depresyon, anksiyete, stres, faktör analizi, güvenilirlik

Yeni Sempozyum Dergisi 2018; 56(2):9-16